Thói quen mua thực phẩm về rồi cho tất cả vào tủ lạnh để dùng dần khá phổ biến trong nhiều gia đình. Cách làm này giúp bảo quản nhiều loại đồ ăn, nhưng với một số thực phẩm quen thuộc, nhiệt độ thấp lại không phải điều kiện lý tưởng.
Theo hướng dẫn bảo quản thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) và các chuyên gia dinh dưỡng, một số loại củ, thực phẩm khô hoặc sản phẩm giàu đường có thể giữ chất lượng tốt hơn khi được bảo quản đúng cách ở bên ngoài tủ lạnh.
Khoai tây: Nhiệt độ thấp làm thay đổi thành phần đường
Khoai tây là thực phẩm quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình, từ món canh, món xào đến khoai chiên. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những loại củ không nên bảo quản thường xuyên trong ngăn mát tủ lạnh.
Ở nhiệt độ thấp, một phần tinh bột trong khoai tây có thể chuyển thành đường. Điều này khiến khoai có vị ngọt khác thường và dễ chuyển sang màu sẫm khi chiên hoặc chế biến ở nhiệt độ cao.
Để giữ khoai tây lâu hơn, nên đặt khoai ở nơi tối, khô ráo, thoáng khí và tương đối mát. Có thể sử dụng rổ hoặc túi lưới thay vì túi nylon kín. Khoai cũng nên được kiểm tra thường xuyên để loại bỏ những củ đã mềm, thối hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
Một lưu ý khác là không nên để khoai tây tiếp xúc lâu với ánh sáng, bởi điều này có thể khiến vỏ chuyển xanh. Khoai có màu xanh rõ rệt hoặc vị đắng bất thường cần được xử lý thận trọng, không nên mặc nhiên coi là vẫn an toàn để ăn.
Hành tây: Độ ẩm và không gian kín có thể khiến củ nhanh hỏng
Hành tây khô thường được mua theo túi hoặc mua nhiều củ để dùng dần. Nếu chưa sơ chế, loại thực phẩm này phù hợp hơn với môi trường khô ráo, thoáng khí thay vì ngăn mát tủ lạnh.
Khi được bảo quản trong điều kiện không phù hợp, hành có thể bị mềm, mọc mầm hoặc xuất hiện nấm mốc. Vì vậy, cách đơn giản là đặt hành nguyên củ trong rổ hoặc túi lưới, ở nơi thoáng và tránh ánh nắng trực tiếp.
Tuy nhiên, với hành đã cắt hoặc bóc vỏ, cách bảo quản cần thay đổi. Phần hành còn thừa nên được cho vào hộp kín và bảo quản trong tủ lạnh, thay vì để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Tỏi nguyên củ: Không cần môi trường lạnh và ẩm
Tỏi là gia vị gần như không thể thiếu trong nhiều món ăn Việt Nam. Dù vậy, với tỏi nguyên củ chưa bóc vỏ, việc bảo quản trong tủ lạnh thường không cần thiết.
Tỏi phù hợp với nơi khô, tối và thông thoáng. Để tỏi trong túi kín hoặc môi trường ẩm có thể làm tăng nguy cơ mọc mầm, nấm mốc và hư hỏng. Một chiếc rổ thoáng hoặc túi giấy đặt ở vị trí phù hợp sẽ là lựa chọn đơn giản hơn.
Điều quan trọng là phân biệt tỏi nguyên củ với tỏi đã sơ chế. Tỏi đã bóc vỏ, băm nhỏ hoặc ngâm trong dầu không nên được xử lý giống tỏi khô nguyên củ. Đặc biệt, tỏi tươi ngâm dầu cần được bảo quản lạnh đúng hướng dẫn an toàn thực phẩm, bởi hỗn hợp này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn nguy hiểm phát triển nếu xử lý sai cách.
Bánh mì: Cất trong ngăn mát có thể khiến bánh nhanh khô cứng
Không ít người cho bánh mì vào tủ lạnh với suy nghĩ nhiệt độ thấp sẽ giúp bánh giữ được độ tươi lâu hơn. Trên thực tế, ngăn mát có thể khiến bánh mì nhanh mất độ mềm và trở nên khô cứng do quá trình biến đổi cấu trúc tinh bột diễn ra nhanh hơn trong điều kiện này.
Nếu dự định ăn bánh trong thời gian ngắn, bánh mì có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng, trong túi hoặc hộp phù hợp, tránh ánh nắng và độ ẩm cao.
Trong trường hợp mua nhiều bánh và chưa có nhu cầu sử dụng ngay, cấp đông thường là lựa chọn tốt hơn so với để bánh trong ngăn mát. Khi cần ăn, chỉ lấy lượng vừa đủ để rã đông hoặc làm nóng lại.
Dù vậy, thời gian bảo quản còn phụ thuộc vào loại bánh, thành phần và điều kiện thời tiết. Trong môi trường nóng ẩm, bánh mì có thể bị mốc nhanh hơn. Nếu bánh có dấu hiệu nấm mốc, không nên chỉ cắt bỏ phần nhìn thấy rồi tiếp tục ăn.
Mật ong: Để lạnh dễ kết tinh, khó sử dụng hơn
Mật ong là thực phẩm quen thuộc khác không nhất thiết phải bảo quản trong tủ lạnh. Với mật ong nguyên chất được đậy kín và bảo quản đúng cách, môi trường khô ráo ở nhiệt độ phòng thường đã đủ phù hợp.
Nhiệt độ thấp thúc đẩy quá trình kết tinh, khiến mật ong từ dạng lỏng chuyển sang đặc hơn, xuất hiện các tinh thể đường và khó rót ra khỏi chai hoặc lọ. Đây chủ yếu là thay đổi về trạng thái, không đồng nghĩa mật ong đã bị hỏng.
Để bảo quản, nên đậy kín nắp sau mỗi lần sử dụng, tránh nước lọt vào lọ và đặt mật ong ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc nguồn nhiệt cao. Nếu mật ong bị kết tinh, có thể đặt lọ trong nước ấm để giúp các tinh thể tan dần.
Tuy nhiên, chất lượng bảo quản còn tùy thuộc thành phần và hướng dẫn của nhà sản xuất. Với các sản phẩm mật ong đã pha thêm nguyên liệu khác, nên tuân thủ hướng dẫn trên bao bì.
Nhìn chung, tủ lạnh không phải nơi bảo quản tối ưu cho mọi loại thực phẩm. Điều quan trọng là xác định thực phẩm còn nguyên hay đã sơ chế, đặc điểm thành phần và điều kiện môi trường. Các loại thịt, cá, thức ăn đã nấu chín và thực phẩm dễ hỏng vẫn cần được làm lạnh kịp thời để bảo đảm an toàn.
Với thực phẩm dễ hỏng, nguyên tắc an toàn phổ biến là không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, hoặc quá 1 giờ nếu nhiệt độ môi trường trên 32°C. Việc bảo quản đúng cách không chỉ giúp giữ hương vị mà còn hạn chế lãng phí thực phẩm trong gia đình.
