Các trường hợp thu hồi Sổ đỏ mới nhất
Theo khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/8/2024), Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (gọi tắt là Sổ đỏ/Giấy chứng nhận) đã cấp trong các trường hợp sau:
- Trường hợp 1: Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Sổ đỏ đã cấp
- Trường hợp 2: Cấp đổi Sổ đỏ đã cấp
- Trường hợp 3: Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Sổ đỏ
- Trường hợp 4: Sổ đỏ đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai, cụ thể:
Cấp không đúng thẩm quyền Không đúng đối tượng sử dụng đất Không đúng diện tích đất Không đủ điều kiện được cấp Không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp Sổ đỏ.
- Trường hợp 5: Sổ đỏ đã cấp bị Toà án có thẩm quyền tuyên huỷ.
- Trường hợp 6: Đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của Toà án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp Sổ đỏ đã cấp.
Lưu ý: Việc thu hồi Sổ đỏ đã cấp không thuộc 04 trường hợp trên thì chỉ được thực hiện khi có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân đã được thi hành hoặc văn bản kiến nghị của cơ quan thi hành án về việc thi hành bản án, quyết định theo quy định pháp luật, trong đó có nội dung yêu cầu thu hồi Sổ đỏ đã cấp (khoản 5 Điều 152 Luật Đất đai 2024).
Không đồng ý với quyết định thu hồi Sổ đỏ, phải làm gì?
Trường hợp người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất không đồng ý với quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì có quyền khiếu nại.
Theo khoản 1 Điều 237 Luật Đất đai 2024, đối tượng khiếu nại đất đai là quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai, cụ thể:
Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất;
Quyết định bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư;
Quyết định cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
Trong trường hợp này, người dân có quyền khiếu nại Quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu có căn cứ cho rằng việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là trái pháp luật.
Theo đó, người dân có thể khiếu nại lần đầu tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Trình tự khiếu nại được thực hiện theo quy định tại mục 2 Chương III của Luật Khiếu nại 02/2011/QH13, cụ thể như sau:
Bước 1. Gửi đơn và tiếp nhận đơn khiếu nại
Người khiếu nại gửi đơn và các tài liệu có liên quan tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
Bước 2. Thụ lý đơn
- Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của mình, người có thẩm quyền thụ lý giải quyết và thông báo về việc thụ lý giải quyết (căn cứ Điều 27 Luật Khiếu nại 2011);
- Trường hợp không thụ lý để giải quyết thì nêu rõ lý do.
Bước 3. Xác minh nội dung khiếu nại
Điều 29 Luật Khiếu nại 2011 quy định trong quá trình giải quyết khiếu nại, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại có trách nhiệm:
- Kiểm tra lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình, của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp, nếu khiếu nại đúng thì ra quyết định giải quyết khiếu nại ngay;
- Trường hợp chưa có cơ sở kết luận nội dung khiếu nại thì tự mình tiến hành xác minh hoặc giao cho người có trách nhiệm xác minh xác minh nội dung khiếu nại, kiến nghị giải quyết khiếu nại.
Bước 4. Tổ chức đối thoại
Kết quả đối thoại là một trong các căn cứ để giải quyết khiếu nại.
Bước 5. Ra quyết định giải quyết khiếu nại
Người giải quyết khiếu nại lần đầu phải ra quyết định giải quyết khiếu nại.
Cơ quan có thẩm quyền nào thu hồi sổ đỏ?
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) là UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan chức năng được ủy quyền (Văn phòng đăng ký đất đai/Chi nhánh) sẽ ra quyết định thu hồi nếu phát hiện sổ đỏ cấp sai thẩm quyền, sai diện tích, sai mục đích, hoặc sai thông tin.
Thủ tục và quy trình thu hồi sổ đỏ 2026 theo quy định mới nhất
Thủ tục và quy trình thu hồi sổ đỏ cấp sai năm 2026 được thực hiện theo quy định Luật Đất đai 2024 và Nghị định 101/2024/NĐ-CP.
Đối với trường hợp người dân tự phát hiện sai sótNếu sổ đỏ bị cấp sai (sai diện tích, sai đối tượng, sai nguồn gốc...), quy trình thực hiện như sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ gồm văn bản kiến nghị kèm theo bản gốc Sổ đỏ tại Bộ phận Một cửa, Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.
Bước 2: Cơ quan tiếp nhận kiểm tra hồ sơ. Nếu đủ điều kiện, hồ sơ sẽ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp tỉnh).
Bước 3: Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xem xét và ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận cũ.
Bước 4: Sau khi thu hồi, nếu vẫn đủ điều kiện cấp sổ, cơ quan chức năng sẽ thực hiện cấp lại sổ đỏ mới đúng quy định.
Thời gian: Không quá 25 ngày làm việc.
Đối với trường hợp cơ quan Nhà nước phát hiện sai sótNếu cơ quan cấp sổ hoặc cơ quan thanh tra phát hiện sổ đỏ cấp sai, quy trình diễn ra như sau:
Cơ quan nhà nước gửi thông báo bằng văn bản cho người sử dụng đất nêu rõ lý do thu hồi.
Người dân có quyền khiếu nại hoặc giải trình nếu không đồng ý với lý do thu hồi.
Hết thời hạn thông báo, cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi sổ đỏ.
Người sử dụng đất có trách nhiệm nộp lại bản gốc sổ đỏ cho cơ quan chức năng.
Đối với trường hợp thu hồi theo quyết định của tòa ánKhi có bản án, quyết định có hiệu lực của tòa án tuyên hủy sổ đỏ, cơ quan cấp sổ căn cứ vào đó để thực hiện thủ tục thu hồi.
Nếu người sử dụng đất không giao nộp lại sổ, cơ quan chức năng sẽ ban hành quyết định hủy Giấy chứng nhận đó (vô hiệu hóa giá trị pháp lý của sổ đỏ đang lưu giữ ngoài thực tế).
Quỳnh Chi (t/h
