Theo dõi từng chậu lan suốt ngày đêm
Mấy ngày nay, anh Phạm Văn Huy - chủ một cửa hàng hoa lan tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh - gần như không có một ngày trọn vẹn nghỉ ngơi.
Thời điểm này, anh Huy hầu như ăn ngủ tại cửa hàng. Ban ngày tiếp khách, giao dịch, ban đêm trông lan, theo dõi nhiệt độ, độ ẩm. Đây là giai đoạn “sinh tử” của cả năm làm ăn.
Một cửa hàng hoa lan.
“Bán hoa lan Tết giống như đánh một canh bạc lớn. Tôi đã đầu tư vụ hoa lan bán Tết với tiền vốn bỏ ra lên tới khoảng 1 tỷ đồng. Số tiền quá lớn nên ngày nào cũng phải theo dõi sát thị trường, chỉ sợ sức mua chậm lại là rất áp lực”, anh Huy tâm sự.
Theo anh Huy, dịp Tết là mùa làm ăn quan trọng nhất của nghề bán hoa lan. Doanh thu có thể bằng hoặc hơn cả vài tháng cộng lại, nhưng rủi ro cũng cao gấp nhiều lần so với ngày thường. Chỉ cần thời tiết bất lợi hoặc thị trường trầm lắng, người buôn lan có thể chịu thiệt hại lớn.
Đổ tiền tỷ đầu tư lan
Anh Hoàng Văn Đức ở phường Bắc Giang là người buôn bán hoa lan lâu năm. Trước đây, anh mở cửa hàng tại Hà Nội, nhưng khoảng 3 năm trở lại đây, anh quyết định về quê Bắc Ninh để phát triển kinh doanh. Năm nay, anh nhập 1 container hoa lan với giá hàng tỷ đồng để bán vào dịp Tết, chưa tính tiền thuê nhân công.
Nhiều chủ cửa hàng bán hoa lan ở Bắc Ninh thấp thỏm chờ khách vụ Tết.
Theo anh Đức, nghề buôn lan không chỉ cần vốn lớn mà còn đòi hỏi sự am hiểu, công phu và kiên nhẫn. Để có những chậu lan đẹp bán Tết, anh phải nhập lan từ Đà Lạt - nơi có nguồn lan chất lượng cao, ổn định. Chỉ riêng tiền mua hoa lan phục vụ vụ Tết, anh đã phải bỏ ra hàng tỷ đồng. Để tạo giá trị cho mỗi chậu lan, phần đế và thế cắm cũng đóng vai trò rất quan trọng. Những khúc gỗ có hình thù độc lạ, phù hợp để cắm lan.
“Từ khoảng tháng 10 tôi đã phải lặn lội lên các chợ cửa khẩu khu vực biên giới giáp Lào để tìm mua gỗ. Đi xa, tốn thời gian và chi phí nhưng mới chọn được những khúc gỗ có hình dáng ưng ý, độc lạ, phù hợp cắm lan chơi Tết”, anh Đức chia sẻ.
Mỗi chuyến đi như vậy kéo dài nhiều ngày, công sức bỏ ra không nhỏ, nhưng theo anh Đức đó là yếu tố tạo nên sự khác biệt, giúp chậu lan có giá trị cao hơn khi ra thị trường.
Những khúc gỗ được anh Đức mua ở chợ gần cửa khẩu để cắm hoa lan bán dịp Tết.
Một khoản chi phí lớn khác khiến anh Đức “đứng ngồi không yên” mỗi dịp Tết là tiền thuê thợ cắm lan. Vào cao điểm, anh phải thuê từ 10-15 thợ lành nghề từ nhiều tỉnh, thành phố như Hải Phòng, Lào Cai, Phú Thọ… về làm việc liên tục.
Tiền công thợ cắm lan dịp Tết không hề rẻ. Theo anh Đức, trung bình mỗi thợ được trả vài triệu đồng/ngày. Riêng những ngày cao điểm, thợ giỏi, làm nhanh, làm đẹp, tiền công có thể lên tới gần 10 triệu đồng /ngày.
Thợ cắm hoa lan thuê dịp Tết.
“Nghề cắm lan đòi hỏi kỹ thuật cao, thẩm mỹ tốt, nên không thể thuê thợ qua loa. Trả công cao nhưng phải chấp nhận, vì chậu lan đẹp hay không quyết định rất lớn đến khả năng bán được hàng”, anh Đức nói.
Bên cạnh đó, hoa lan là loại hoa “khó tính”, yêu cầu điều kiện bảo quản nghiêm ngặt. Khu vực cửa hàng rộng hàng trăm mét vuông được anh quây kín, che chắn cẩn thận để tránh gió lùa, mưa tạt. Nhiều quạt công nghiệp cỡ lớn được lắp đặt để điều tiết không khí, đặc biệt trong những ngày mưa ẩm kéo dài hoặc nắng nóng.
“Những hôm trời mưa rét buốt, ban đêm tôi vẫn phải ngủ lại cửa hàng để trông lan. Hàng tỷ đồng đổ vào đây, chỉ cần sơ suất nhỏ là thiệt hại rất lớn, nên không dám lơ là”, anh Đức nói trong lúc khoác thêm áo ấm, co ro giữa đêm lạnh.
Những chậu hoa lan bán Tết được chăm sóc cẩn thận.
Theo anh Đức, nghề buôn lan Tết không dành cho những người “tay mơ”. Muốn trụ được, người bán phải có mối quan hệ rộng, xây dựng được đầu mối mua bán ổn định. Đặc biệt, nếu không có khách hàng quen là các cơ quan, doanh nghiệp thì rất dễ “vỡ trận” vào dịp vụ hoa Tết.
Bạn hàng chính của anh Đức trong vụ Tết chủ yếu là các cơ quan, doanh nghiệp - những đơn vị có nhu cầu mua các chậu lan lớn, giá trị cao để trưng bày hoặc biếu tặng. Các chậu lan có giá từ 50-60 triệu đồng thường được nhóm khách hàng này lựa chọn. Trong khi đó, người dân mua chơi Tết đa phần chọn những chậu lan có giá mềm hơn, dao động từ 5-7 triệu đồng, phù hợp túi tiền.
Một khách hàng mua lan chơi Tết.
Chị Nguyễn Thị Kim Tuyến - chủ một cửa hàng hoa lan lớn ở đường Lê Lợi, phường Bắc Giang - tất bật bán hàng cho khách. Chị vừa "chốt" bán 3 đơn hàng cho khách, với tổng giá trị gần 20 triệu đồng.
Chị Tuyến cho biết, năm nay bỏ ra khoảng 700-800 triệu đồng vốn đầu tư để bán hoa lan dịp Tết. Chị Tuyến nhận định, thời tiết rét như hiện nay khá thuận lợi cho hoa lan. Năm nay, thị trường hoa lan Tết khởi động sớm hơn năm ngoái khoảng nửa tháng. Hiện sức mua từ của thị trường vẫn giữ ổn định, chưa có biến động lớn.
Chậu lan có giá khoảng 10 triệu đồng được nhiều người mua chơi Tết.
Theo chị Tuyên, thị trường sôi động nhất thường rơi vào khoảng từ ngày 15 tháng Chạp trở đi. Hiện nay, những chậu lan có giá từ 5-10 triệu đồng đang được nhiều khách hàng lựa chọn.
Dù vẫn còn nhiều nỗi lo, nhưng chị Tuyến tin rằng, nếu thị trường giữ được nhịp như hiện tại, vụ hoa Tết năm nay sẽ mang lại kết quả khả quan, giúp những người buôn lan phần nào trút bỏ cảm giác “ngồi trên đống lửa” suốt nhiều tuần qua.
