Ảnh: Công an cung cấp.
Con trai được tách vỏ ngay trước ống kính, viên ngọc lăn ra lòng bàn tay người dẫn, và khung bình luận lập tức kín những dòng "chốt", "trúng rồi". Người xem ngồi trước điện thoại thấy một màn mua bán ngọc sôi động, trong khi phần lớn những người "đang mua" ở đó không hề có thật.
Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok xuất hiện nhiều buổi livestream (phát trực tiếp) "khui ngọc trai", "mở ngọc trai", "cắt đá săn ngọc" với những lời quảng cáo hấp dẫn: chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đồng, người tham gia có cơ hội sở hữu những viên ngọc quý trị giá hàng chục triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Nếu trúng ngọc có giá trị cao, đơn vị tổ chức sẽ thu mua lại ngay để người chơi nhận tiền thưởng.
Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo về cơ hội đổi đời chỉ bằng một khoản tiền nhỏ có thể là những kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi. Công an TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và nhiều địa phương đã liên tiếp phát đi cảnh báo về hình thức lừa đảo này.
Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội TP Hồ Chí Minh chiều 29/10, Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP Hồ Chí Minh, đã phân tích 3 giai đoạn trong thủ đoạn lừa đảo qua livestream "khui ngọc trai", cào vé số, rút thăm trúng thưởng trên mạng xã hội.
Từ vài trăm nghìn đồng đến giấc mơ trúng thưởng tiền tỷ
Phòng Cảnh sát An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, Công an TP Hồ Chí Minh cảnh báo thủ đoạn lừa đảo khui ngọc trai, các đối tượng giới thiệu những gói mở ngọc trai có giá chỉ vài trăm nghìn đồng. Chẳng hạn, người chơi được mời mua gói 688.000 đồng để mở 5 con trai, với cam kết nếu tìm được ngọc đạt tiêu chuẩn sẽ được thu mua lại với giá cao.
Sau khi người chơi tham gia, các đối tượng thông báo đã tìm được viên ngọc có giá trị lên tới 1,159 tỷ đồng. Tuy nhiên, để nhận số tiền này, người chơi phải tiếp tục chuyển thêm 14,2 triệu đồng để hoàn tất giá trị gói sản phẩm, sau đó đóng thêm 34,77 triệu đồng với lý do phí quy đổi tiền tệ…vv
Khoản tiền thưởng hơn 1 tỷ đồng chỉ là lời hứa, trong khi những khoản tiền người tham gia phải chuyển là tiền thật. Cứ sau mỗi lần đóng tiền, các đối tượng lại đưa ra yêu cầu mới, khiến nạn nhân có nguy cơ mất ngày càng nhiều tiền mà không nhận được khoản thưởng như quảng cáo.
Đây cũng là thủ đoạn đã được Công an Đồng Nai và nhiều địa phương cảnh báo trong thời gian qua.
Công an vạch trần 3 bước lừa đảo qua livestream
Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải, những hình thức như "khui ngọc trai", cào vé số, rút thăm trúng thưởng thực chất là sự biến tướng của các thủ đoạn lừa đảo từng xuất hiện trước đây. Dù thay đổi cách thức tổ chức, các đối tượng vẫn chủ yếu lợi dụng tâm lý hiếu kỳ, ham trúng thưởng và mong muốn kiếm lợi nhuận lớn của người tham gia.
Bước thứ nhất: Dàn dựng kịch bản, tạo tương tác giả để thu hút người xem. Các đối tượng tổ chức những buổi livestream với nhiều tình huống được dàn dựng như thật. Trong đó, hàng loạt tài khoản tham gia bình luận, tương tác, khoe trúng thưởng hoặc nhận được những khoản tiền lớn. Những màn rút thăm, cào vé trúng thưởng hay khui được ngọc quý có giá trị cao liên tục xuất hiện, khiến người xem tin rằng đây là hoạt động đang diễn ra thực tế, có nhiều người tham gia và dễ dàng trúng thưởng.
Tuy nhiên, theo đại diện Công an TP Hồ Chí Minh, nhiều lượt tương tác và tình huống trúng thưởng trong những buổi livestream lừa đảo thực chất là giả tạo, được các đối tượng dựng lên nhằm tạo hiệu ứng đám đông, kích thích sự tò mò và tâm lý muốn thử vận may của người xem.
Bước thứ 2: Dụ người chơi bỏ vốn nhỏ, sau đó liên tục nâng số tiền tham gia. Sau khi thu hút được người xem, các đối tượng bắt đầu đưa ra những gói tham gia với giá trị thấp, kèm theo lời cam kết có thể thu được lợi nhuận rất lớn.
Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Thế Hà.
Với hình thức khui ngọc trai, người chơi được giới thiệu những gói mở trai giá rẻ, đồng thời được hứa hẹn sẽ có đơn vị thu mua lại nếu tìm được ngọc quý. Điều này tạo cảm giác chỉ cần bỏ ra một khoản vốn nhỏ là có cơ hội kiếm được số tiền lớn, trong khi rủi ro không đáng kể.
Tuy nhiên, khi đã tham gia, người chơi dần bị dẫn dụ vào các gói có giá trị ngày càng cao và phải chuyển những khoản tiền lớn hơn. Các hình thức cắt đá săn ngọc, cào vé số, rút thăm trúng thưởng cũng được tổ chức theo kịch bản tương tự.
Bước thứ ba: Liên tục yêu cầu đóng thêm tiền, sau đó cắt liên lạc. Khi nạn nhân đã bỏ ra số tiền lớn, các đối tượng tiếp tục dựng lên những tình huống mới để người chơi không thể nhận thưởng, cũng không thể lấy lại tiền đã chuyển. Chẳng hạn, chúng viện lý do phải hoàn tất thủ tục, đóng thuế, phí, lệ phí, đặt cọc hoặc những khoản tiền khác trước khi được nhận thưởng.
Đáng chú ý, ngay cả khi nạn nhân đã chuyển tiền theo yêu cầu, các đối tượng vẫn tiếp tục đưa ra những khoản phí phát sinh khác. Khi người tham gia không còn khả năng đóng thêm tiền, chúng sẽ cắt liên lạc, chiếm đoạt số tiền đã nhận. Từ một trò chơi có giá tham gia ban đầu chỉ vài trăm nghìn đồng, nạn nhân có thể bị dẫn dụ chuyển nhiều khoản tiền với giá trị ngày càng lớn.
Tuyệt đối không chuyển thêm tiền để nhận thưởng
Từ những thủ đoạn trên, Thượng tá Hồ Thọ Hải khuyến cáo người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin về các hình thức lừa đảo công nghệ cao: "Các đối tượng có thể liên tục thay đổi vỏ bọc, từ cào vé số, rút thăm trúng thưởng đến khui ngọc trai, cắt đá săn ngọc, nhưng đều có điểm chung là đánh vào tâm lý ham lợi, sự hiếu kỳ và chủ quan của người tham gia".
Đặc biệt, người dân tuyệt đối không chuyển tiền theo những yêu cầu bất thường, không rõ ràng hoặc không thể kiểm chứng. Không cung cấp mã OTP, không tiếp tục chuyển tiền với lý do đóng thuế, phí, lệ phí, đặt cọc, tạm ứng hoặc giải tỏa tài khoản để được nhận thưởng hay lấy lại số tiền trước đó.
Đối với những người đã bị lừa đảo, đại diện Công an TP Hồ Chí Minh khuyến cáo cần chủ động tố giác tội phạm, không nên mặc cảm hoặc xấu hổ. Việc trình báo không chỉ giúp cơ quan chức năng phát hiện, đấu tranh với các đối tượng vi phạm mà còn góp phần cảnh báo, ngăn chặn những người khác tiếp tục trở thành nạn nhân.
Người dân cũng nên lưu giữ các thông tin liên quan như tài khoản mạng xã hội, nội dung trao đổi, số tài khoản nhận tiền và chứng từ chuyển khoản để cung cấp cho cơ quan chức năng khi cần thiết. Ngoài ra, Thượng tá Hồ Thọ Hải đề nghị người dân tích cực sử dụng chức năng báo cáo vi phạm trên các nền tảng mạng xã hội đối với những tài khoản, buổi livestream có dấu hiệu lừa đảo, tổ chức cờ bạc hoặc đăng tải nội dung vi phạm pháp luật.
"Một lượt báo cáo riêng lẻ có thể chưa tạo ra tác động rõ rệt, nhưng khi nhiều người cùng báo xấu những tài khoản có dấu hiệu vi phạm, các nền tảng sẽ có cơ sở để xử lý". Thượng tá Hải nói.
