Tỉnh táo trước trang web, thư điện tử dẫn đến ứng dụng chứa mã độc
Mới đây, Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đã phát ra thông báo khẩn đến tất cả khách hàng về tình trạng mạo danh trang web và ứng dụng chăm sóc khách hàng của công ty nhằm phát tán mã độc, đánh cắp thông tin và chiếm quyền điều khiển điện thoại của người dùng.
Trang web mạo danh thương hiệu EVN - Ảnh: EVN
Cụ thể, trên không gian mạng xuất hiện trang web giả mạo tại địa chỉ evnquocgia(.)com. Trang web này cố tình sao chép tinh vi toàn bộ giao diện, hình ảnh, logo và hồ sơ nhãn hiệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), kèm theo bên dưới là các nút tải giả mạo huy hiệu/logo Google Play và App Store để tạo cảm giác đây là ứng dụng chính thức, từ đó dẫn dụ người dùng tải về file ứng dụng độc hại mang tên "CSKH EVNSPC". Khi được cài đặt vào điện thoại, ứng dụng giả mạo này có khả năng đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng, mã OTP, thậm chí có thể quay lén màn hình, ghi âm và chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa để rút tiền trong tài khoản của nạn nhân.
Trước đó, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) cũng đã nhiều lần cảnh báo về thủ đoạn giả mạo website với các tên miền gần giống evnhanoi.vn, qua đó đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng khi người dùng đăng nhập. Ngoài ra, các đối tượng xấu còn gửi các email giả mạo để “thông báo tiền điện” hoặc gây hoang mang với tiêu đề như “Điện lực Hà Nội gặp sự cố nghiêm trọng”, kèm theo đó là các “hóa đơn điện tử”, “thông báo khuyến mãi”, hoặc đường link không thuộc hệ thống EVNHANOI để “bẫy” nạn nhân đăng nhập. Khi người nhận bấm vào file hay các đường link lạ này, thiết bị sẽ bị nhiễm mã độc, mất dữ liệu hoặc bị chiếm tài khoản ngân hàng.
Cảnh báo tới mọi khách hàng, các Tổng công ty Điện lực khẳng định không bao giờ yêu cầu khách hàng cài đặt ứng dụng qua file APK hoặc gửi đường link tải trực tiếp qua email, tin nhắn hoặc qua mạng xã hội. Ứng dụng Chăm sóc khách hàng chính thức chỉ có duy nhất trên hai kho ứng dụng CH Play (dành cho hệ điều hành Android) và App Store (dành cho hệ điều hành iOS). Để tải ứng dụng chính thức, người dùng cần mở kho ứng dụng trên điện thoại, tìm kiếm từ khóa EVN CSKH để tải về và sử dụng.
Phân biệt tin nhắn mã OTP thật - giả
Một thủ đoạn mới được EVN cảnh báo gần đây là tin nhắn giả mạo mã OTP của ứng dụng EVN Chăm sóc khách hàng. Theo EVN, một số khách hàng sử dụng điện đã nhận được tin nhắn với tên người gửi là “EVN CSKH”, nội dung tin nhắn có chứa thông tin gồm “mã số OTP” kèm theo đường link có chứa ký tự “evn”. Nếu chỉ đọc thoáng qua, người nhận rất dễ tin rằng đây là tin nhắn chính thức từ ngành điện. Tuy nhiên, khi xem kĩ có thể nhận ra đây là đường link có phần cuối của tên miền lại khác lạ với thông thường. EVN khẳng định đây là thủ đoạn lừa đảo mới của kẻ xấu bằng tin nhắn OTP giả mạo nhằm lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và dữ liệu khách hàng.
Tin nhắn mã OPT giả - Ảnh: EVN
Theo EVN, người sử dụng chỉ nhận được tin nhắn chứa mã xác thực OTP khi đăng nhập lần đầu hoặc xác thực giao dịch khi dùng ứng dụng EVN CSKH. Đặc biệt lưu ý, tin nhắn mã OTP thật mà người dùng nhận được khi sử dụng ứng dụng EVN CSKH đều không gắn kèm theo bất kỳ đường link nào.
Do đó, người sử dụng điện cần phân biệt, một tin nhắn có tên hiển thị giống cơ quan, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ không đồng nghĩa với việc tin nhắn đó thực sự được gửi từ các đơn vị chính thức. EVN khuyến cáo người dân và khách hàng sử dụng điện nâng cao cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo mới bằng tin nhắn OTP giả mạo, tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ được gửi kèm qua tin nhắn, email, mạng xã hội tự xưng là EVN.
Bình tĩnh kiểm tra trước khi thực hiện các yêu cầu qua điện thoại
Một trong những thủ đoạn quen thuộc trước nay là các đối tượng lừa đảo thường gọi điện tự xưng là nhân viên điện lực hoặc bộ phận chăm sóc khách hàng của công ty điện. Khi bắt máy, người nghe sẽ được thông báo đang nợ tiền điện hoặc thanh toán chưa thành công, thông tin hợp đồng cần cập nhật, đồng bộ dữ liệu hoặc xác minh tài khoản chính chủ.
Gần đây, EVNHANOI đã tiếp nhận phản ánh của khách hàng về việc xuất hiện đối tượng mạo danh nhân viên điện lực, sử dụng cuộc gọi FaceTime thông qua địa chỉ thư điện tử để liên hệ và yêu cầu khách hàng cung cấp căn cước công dân với lý do tích hợp vào hợp đồng điện. EVNHANOI cảnh báo đây là thủ đoạn có dấu hiệu lừa đảo, tiềm ẩn nguy cơ làm lộ lọt thông tin cá nhân và ảnh hưởng đến quyền lợi, tài sản của khách hàng. Ngành điện lực không yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin cá nhân thông qua hình thức cuộc gọi không sử dụng số điện thoại định danh, kênh liên hệ chính thức của Tổng công ty. Khách hàng cần đặc biệt cảnh giác trước những yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân hoặc thông tin cá nhân từ các cuộc gọi, tin nhắn không rõ nguồn gốc để tránh bị thu thập thông tin cá nhân nhằm sử dụng dữ liệu để thực hiện những hành vi gian lận, lừa đảo.
Đặc biệt, người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi yêu cầu khách hàng phải xử lý ngay các vấn đề đã nêu để không bị ngừng cấp điện. Thực chất, đây là cách các đối tượng bắt đầu tạo ra sức ép khiến nạn nhân mất bình tĩnh, từ đó sẽ bị dẫn dắt đến các thao tác tiếp theo là nhấn vào đường link, quét mã QR, hay cài ứng dụng giả mạo.
EVNHANOI khuyến nghị khách hàng khi nhận được cuộc gọi có dấu hiệu bất thường cần giữ bình tĩnh, tuyệt đối không làm theo hướng dẫn từ phía đầu dây bên kia, không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản, mã OTP và không truy cập các đường link lạ. Trong trường hợp nghi ngờ, khách hàng nên chủ động ngắt cuộc gọi và liên hệ trực tiếp với Tổng đài Chăm sóc khách hàng EVNHANOI để xác minh thông tin.
Nâng cao cảnh giác để nhận diện nhân viên giả mạo
Một biến thể lừa đảo khác gần đây là thủ đoạn giả danh nhân viên điện lực liên hệ khách hàng, thông báo lịch thay công tơ điện tử, kiểm tra hệ thống hoặc nâng cấp thiết bị, sau đó yêu cầu nạn nhân nộp tiền với các lý do như “phí mua công tơ mới”, “chi phí nhân công”, “phí lắp đặt” hoặc thúc ép chuyển khoản tiền đặt cọc để “xếp lịch kỹ thuật viên đến nhà. Nghiêm trọng hơn, các đối tượng xấu còn chuẩn bị đồng phục có logo EVN để khiến nạn nhân nhầm tưởng đang làm việc với nhân viên ngành điện thực sự, sau đó đến tận nơi để tháo công tơ cũ, lắp đặt thiết bị trôi nổi, không rõ nguồn gốc nhằm thu tiền của người dân.
Cảnh báo từ ngành điện - Ảnh: EVN
Theo Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh (EVNHCMC), toàn bộ quá trình của việc thay thế định kỳ hoặc nâng cấp từ công tơ cơ sang công tơ điện tử của ngành điện lực đều được thực hiện hoàn toàn miễn phí. EVNHCMC cảnh báo khách hàng tuyệt đối không thanh toán bất kỳ khoản tiền nào cho việc thay công tơ và cần cảnh giác với mọi yêu cầu thu tiền trực tiếp hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân. Khách hàng chỉ tiếp nhận thông tin về lịch thay công tơ qua các kênh truyền thông chính thức của EVNHCMC và liên hệ Tổng đài Chăm sóc khách hàng khi phát hiện các trường hợp có dấu hiệu mạo danh, thu phí không rõ ràng.
Một cuộc gọi tự xưng là nhân viên điện lực có thể chỉ mất vài phút, nhưng một thao tác thiếu cảnh giác trên điện thoại có thể khiến khách hàng phải trả giá bằng toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng. Trong bối cảnh các thủ đoạn giả mạo ngày càng tinh vi hơn, với mỗi người dân, cách phòng vệ hiệu quả nhất vẫn là không vội tin, không vội bấm và không vội chuyển tiền.
