Ngành thép châu Âu vẫn khó
Trong số những ngành công nghiệp phải hứng chịu hệ lụy từ việc lìa bỏ nguồn năng lượng giá rẻ Nga, có thể nói, ngành thép châu Âu đã phải trải qua những tháng ngày cay đắng nhất. Làn sóng đóng cửa nhà máy, giảm sản lượng diễn ra rộng khắp năm 2022 và tới thời điểm này, năng lực sản xuất theo châu Âu vẫn tiếp tục suy giảm.
Thông tin do TASS đăng tải ngày 1/10/2026 cho thấy, sản lượng thép của EU chạm nhận mức thấp kỷ lục và khó có thể quay lại mức kỷ lục 155 triệu tấn năm 2015.
Sản lượng và xuất khẩu thép châu Âu đều sụt giảm. Ảnh JAC.EC
Về xuất khẩu, theo báo cáo Triển vọng Kinh tế và Thị trường Thép 2026–2027 của Hiệp hội Thép châu Âu (EUROFER) cho thấy, xuất khẩu thép của EU đã giảm tổng cộng 9 triệu tấn trong giai đoạn 2018–2025. Sau nửa đầu năm 2026, lượng thép xuất khẩu sang các thị trường ngoài EU giảm 20% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 14 triệu tấn.
Đáng lưu ý, mức sụt giảm thể hiện trên hầu hết các thị trường chủ chốt, trong đó, xuất khẩu thép của EU sang Mỹ giảm 29%, sang Ấn Độ giảm 24%, sang Thổ Nhĩ Kỳ giảm 21% và sang Trung Quốc giảm 18%.
Tại thị trường nội địa, nhu cầu thép vẫn chưa tăng đủ mạnh để bù đắp sự suy yếu của xuất khẩu. EUROFER dự báo tiêu thụ thép biểu kiến của EU chỉ tăng 0,1% trong năm 2026, sau khi tăng 4,5% trong năm 2025.
Sang năm 2027, nhu cầu được kỳ vọng cải thiện với mức tăng 2,3%. Dù vậy, theo báo cáo, ngay cả khi đạt được mức tăng trưởng dự báo, lượng tiêu thụ vẫn thấp hơn khoảng 7 triệu tấn so với năm 2019.
Và nỗi buồn lớn hơn
Nếu sức ép cạnh tranh quốc tế, chi phí năng lượng cao và nhu cầu công nghiệp phục hồi chậm là lý do cho sự suy yếu của ngành công nghiệp có doanh thu 200 tỷ USD năm 2023 của châu Âu thì viễn cảnh sắp tới cũng không hề khả quan.
RT ngày 10/11/2026 dẫn nguồn tin từ chính phủ Nga cho biết, nước này đang dự định xây dựng một cụm công nghiệp kim loại và khai khoáng khổng lồ trị giá 8 tỷ USD tại vùng viễn đông. Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã ký sắc lệnh mở rộng khu Phát triển Tiên tiến (TOR) Khabarovsk để dọn đường cho cụm công nghiệp này.
Cụ thể, dự án sẽ được xây dựng quanh khu vực mỏ sắt Milkanskoye, thuộc quận Tuguro-Chumikansky, Khabarovsk nhằm thúc đẩy ngành thép nội địa Nga, hướng đến các thị trường chủ chốt châu Á như Trung Quốc, Indonesia và Ấn Độ. Doanh nghiệp tham gia dự án sẽ được hưởng cơ chế đặc thù nhằm giảm bớt chi phí đầu tư phát triển dự án.
Dự án sẽ sử dụng 54 triệu tấn quặng sắt mỗi năm và sản xuất là 16 triệu tấn phôi thép chất lượng cao. Theo kế hoạch, đến năm 2032, dự án sẽ hoạt động hết toàn bộ công suất.
Khoảng 180m đường sắt mới, các hệ thống băng tải tự động và một cảng biến sẽ được xây dựng để phục vụ cho việc vận chuyển thép tới các thị trường trong nước và xuất khẩu.
Có thể thấy, dự án thép đang được Nga triển khai sẽ tạo thêm sức ép cạnh tranh cho thép châu Âu. Với các thị trường như Ấn Độ và Trung Quốc, lợi thế của thép Nga không chỉ nằm ở cung đường vận chuyển thuận tiện hơn, chi phí năng lượng sản xuất thép rẻ hơn…
Quan trọng hơn, lợi ích kinh tế của từng quốc gia đang trùng khít với nhau và với quỹ đạo phát triển chung của BRICS, nhóm các nền kinh tế mới nổi được dự báo sẽ góp phần định hình một trật tự mới của nền kinh tế toàn cầu.
