Nghỉ việc sau hơn 14 năm vì tái cơ cấu
Theo Bản án số 94/2024/LĐ-PT ngày 29/8/2024 của TAND TP.HCM, bà Vũ Thị Ngọc T ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn với một Chi nhánh ngân hàng tại TP.HCM từ ngày 8/6/2007. Trong thời gian làm việc, bà lần lượt giữ nhiều vị trí, trong đó có Trưởng Ban Hỗ trợ khách hàng và Trợ lý Phó Chủ tịch.
Trước khi nghỉ việc, bà T là Trưởng Ban Dịch vụ Lưu ký chứng khoán. Mức lương hàng tháng được ngân hàng kê khai để đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc là hơn 103 triệu đồng.
Ngày 4/11/2020, bà T tham dự cuộc họp với lãnh đạo ngân hàng và bộ phận nhân sự khu vực và được thông báo về kế hoạch thay đổi cơ cấu, tiết giảm chi phí và tập trung nguồn lực vào các bộ phận kinh doanh có lợi nhuận. Bộ phận Dịch vụ chứng khoán cũng được rà soát và vị trí của bà được xác định là không còn nhu cầu.
Đến ngày 16/11/2020, ngân hàng yêu cầu bà T nghỉ hưởng nguyên lương từ ngày 17/11/2020 cho đến khi có thông báo mới. Trong khoảng thời gian này, bà không được đến văn phòng, truy cập hệ thống công nghệ thông tin hoặc liên hệ với người lao động, khách hàng và đối tác của ngân hàng.
Ngày 24/12/2020, ngân hàng thông báo chấm dứt hợp đồng lao động với bà T, với ngày chính thức chấm dứt là 13/2/2021.
Theo phía ngân hàng, quyết định này nằm trong kế hoạch thay đổi cơ cấu, tổ chức lại lao động nhằm thực hiện chiến lược thay đổi mô hình kinh doanh, cải thiện tỷ suất lợi nhuận và tối ưu nguồn lực của tập đoàn.
Trước khi tổ chức lại, ngân hàng có 71 lao động. Sau quá trình này, số nhân sự giảm 4 người. Ngân hàng giải thể Phòng Triển khai và Dịch vụ Khách hàng, đồng thời sáp nhập một số phòng ban để thành lập Phòng Quản lý Quan hệ Khách hàng.
Phương án sử dụng lao động thể hiện 3 người được điều chuyển, 9 người thay đổi cơ chế báo cáo và 3 người bị cho thôi việc, trong đó có bà T. Ngân hàng cho biết đã xem xét khả năng bố trí công việc khác cho bà nhưng không tìm được vị trí phù hợp.
Yêu cầu được nhận lại làm việc hoặc phải bồi thường hơn 37 đồng
Bà T không đồng ý với quyết định chấm dứt hợp đồng và cho rằng lý do thực sự không phải là thay đổi cơ cấu. Theo bà, việc cho thôi việc có liên quan đến những nội dung bà từng tố cáo về các vấn đề nội bộ tại ngân hàng.
Trong quá trình giải quyết vụ án, bà T đưa ra nhiều nội dung liên quan đến chính sách, quy trình hoạt động, giấy phép lao động và năng lực, trình độ của nhân sự. Bà cũng cho rằng mình từng bị bắt nạt, phân biệt đối xử, trả thù cá nhân và bị đe dọa chấm dứt hợp đồng. Theo lập luận của bà T, các nội dung này mới là nguyên nhân dẫn đến việc bà bị cho thôi việc.
Phía ngân hàng không đồng ý với các cáo buộc và khẳng định quyết định chấm dứt hợp đồng xuất phát từ việc thay đổi cơ cấu, tổ chức lại lao động.
Đối với một số nội dung bà T tố cáo, ngân hàng cho biết đã có cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức liên quan xem xét. Ngày 5/2/2021, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP.HCM ban hành kết luận về một nội dung tố cáo liên quan đến giấy phép lao động, năng lực và trình độ của một nhân sự ngân hàng, xác định nội dung tố cáo không đúng sự thật.
Một nội dung khác liên quan đến việc sử dụng phí công đoàn cũng được Công đoàn Ngân hàng trả lời là không có cơ sở.
Tại tòa, bà T yêu cầu ngân hàng thanh toán tiền lương trong thời gian không được làm việc và 2 tháng tiền lương do cho rằng việc chấm dứt hợp đồng là trái pháp luật. Tổng khoản yêu cầu này được bà tạm tính hơn 3,68 tỷ đồng.
Bà đồng thời yêu cầu ngân hàng tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian không được làm việc. Đồng thời bà yêu cầu ngân hàng nhận trở lại làm việc, nếu không sẽ phải bồi thường 34 tỷ đồng do tổn thất về danh dự, uy tín và sức khỏe tinh thần.
Tổng cộng, các khoản bà T yêu cầu ngân hàng bồi thường lên tới hơn 37,68 tỷ đồng.
Trong khi đó, ngân hàng cho biết đã thanh toán các khoản liên quan đến việc chấm dứt hợp đồng. Tổng số tiền trước thuế là hơn 552 triệu đồng, gồm: 51 triệu đồng tiền lương từ ngày 1/2/2021 đến 13/2/2021; 37 triệu đồng tiền 8 ngày phép chưa sử dụng; 257 triệu đồng trợ cấp mất việc; 206 triệu đồng trợ cấp đào tạo. Bà T xác nhận đã nhận đủ số tiền trên.
Tòa xác định ngân hàng làm đúng quy trình
Ở cấp phúc thẩm, HĐXX tập trung xem xét việc ngân hàng cho bà T thôi việc với lý do thay đổi cơ cấu, tổ chức lại lao động có phù hợp quy định pháp luật hay không.
Một nội dung được xem xét là việc áp dụng Bộ luật Lao động năm 2012 hay Bộ luật Lao động năm 2019. HĐXX xác định các thủ tục liên quan đến việc tái cơ cấu và sắp xếp lao động đã được thực hiện trước ngày 1/1/2021.
Cụ thể, ngày 24/12/2020, ngân hàng ra thông báo chấm dứt hợp đồng vào ngày 13/2/2021, tương ứng thời gian báo trước 45 ngày. Vì vậy, cấp sơ thẩm áp dụng Bộ luật Lao động năm 2012 để giải quyết vụ án được xác định là phù hợp.
HĐXX cũng xác định chủ trương thay đổi cơ cấu của ngân hàng mẹ là có thật. Hai bên đều thừa nhận ngân hàng mẹ có kế hoạch chuyển đổi mô hình kinh doanh và đặt mục tiêu giảm 1/4 chi phí vào năm 2022.
Tòa cho rằng ngân hàng tại Việt Nam là một pháp nhân độc lập. Do đó, việc thay đổi cơ cấu, tổ chức lại lao động phải tuân thủ pháp luật Việt Nam và thuộc thẩm quyền quyết định của ngân hàng.
Các tài liệu trong hồ sơ cho thấy quá trình tổ chức lại không chỉ tác động đến riêng bà T. Từ 71 lao động ban đầu, ngân hàng giảm 4 người; đồng thời giải thể, sáp nhập phòng ban, điều chuyển nhân sự và thay đổi cơ chế báo cáo.
Về phương án sử dụng lao động, ngân hàng gửi dự thảo cho Công đoàn Ngân hàng để xem xét và cho ý kiến ngày 2/12/2020. Ngày 18/12/2020, Công đoàn có văn bản phản hồi và giữ nguyên nội dung dự thảo. Đến ngày 24/12/2020, ngân hàng chính thức ban hành phương án sử dụng lao động.
Cũng trong ngày 24/12/2020, ngân hàng gửi thông báo về việc cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu tới cơ quan quản lý lao động, đồng thời gửi thông báo chấm dứt hợp đồng cho bà T. Bà T nhận thông báo vào ngày 29/12/2020.
Trên cơ sở hồ sơ vụ án, HĐXX kết luận ngân hàng đã thực hiện trình tự, thủ tục tái cơ cấu và tổ chức lại lao động theo Bộ luật Lao động năm 2012 cùng các văn bản hướng dẫn liên quan.
Do đó, tòa không chấp nhận lập luận cho rằng việc thay đổi cơ cấu không thực tế hoặc thủ tục cho thôi việc không đúng quy định.
Các yêu cầu của bà T về việc được nhận trở lại làm việc, thanh toán tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội và bồi thường 34 tỷ đồng cũng không được chấp nhận.
Tại Bản án số 94/2024/LĐ-PT ngày 29/8/2024, TAND TP.HCM giữ nguyên Bản án lao động sơ thẩm số 95/2023/LĐ-ST ngày 11/9/2023 của TAND Quận 1.
Theo phán quyết, toàn bộ yêu cầu khởi kiện và kháng cáo của bà Vũ Thị Ngọc T không được chấp nhận. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án 29/8/2024.
