Ảnh minh họa
Nhu cầu nhập khẩu gạo từ Philippines tăng mạnh đang thúc đẩy xuất khẩu gạo xay xát của Campuchia, trong bối cảnh Manila đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp truyền thống.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Philippines đã trở thành thị trường tiêu thụ gạo xay xát lớn nhất của Campuchia trong khu vực ASEAN trong năm 2026.
Từ tháng 1 đến tháng 8/2026, Philippines nhập khẩu 122.102 tấn gạo xay xát từ Campuchia, cao hơn đáng kể so với mức 3.500 tấn ghi nhận trong cả năm 2025. Kết quả này cho thấy sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động xuất khẩu gạo thành phẩm của Campuchia sang thị trường Philippines.
Trong khi đó, xuất khẩu lúa thóc của Campuchia sang Việt Nam giảm 13% trong 4 tháng đầu năm. Xu hướng đang thay đổi khi Philippines chủ động đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường mua trực tiếp gạo đã qua xay xát từ Campuchia. Điều này khiến nhu cầu thu mua lúa thóc Campuchia của các nhà máy xay xát Việt Nam suy giảm.
Theo USDA, việc chuyển từ xuất khẩu lúa thóc sang gạo xay xát cũng giúp các doanh nghiệp chế biến Campuchia giữ lại phần giá trị gia tăng lớn hơn trong chuỗi cung ứng, thay vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô.
Một yếu tố khác hỗ trợ xuất khẩu gạo Campuchia là sự thay đổi trong phương thức vận chuyển. Các đơn hàng số lượng lớn từ Philippines cho phép doanh nghiệp Campuchia giảm chi phí vận chuyển tính trên mỗi tấn và rút ngắn thời gian giao hàng so với hình thức vận chuyển bằng container.
USDA cho biết triển vọng mở rộng xuất khẩu sang Philippines vẫn phụ thuộc vào khả năng duy trì mức giá cạnh tranh của Campuchia. Đà tăng trưởng trong thời gian tới có thể diễn ra từ từ, thay vì tiếp tục tăng mạnh như giai đoạn vừa qua.
Bên cạnh nhu cầu thị trường, việc Philippines mở rộng hạn ngạch nhập khẩu và triển khai các chương trình tín dụng có sự hỗ trợ của Chính phủ cũng đang tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại gạo giữa hai nước.
Đáng chú ý, Campuchia đã ký hợp đồng xuất khẩu thêm 87.344 tấn gạo sang Philippines, dự kiến giao hàng trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Nếu các hợp đồng này được thực hiện theo kế hoạch, tổng lượng gạo Campuchia xuất khẩu sang Philippines trong năm 2026 có thể đạt khoảng 209.000 tấn.
Diễn biến trên cho thấy Campuchia đang từng bước chuyển dịch từ mô hình xuất khẩu lúa thóc sang xuất khẩu gạo thành phẩm, qua đó gia tăng vai trò của ngành chế biến trong chuỗi giá trị lúa gạo. Đồng thời, việc Philippines tăng cường nhập khẩu trực tiếp cũng tạo ra sự thay đổi trong dòng chảy thương mại gạo tại Đông Nam Á, trong đó các doanh nghiệp xay xát tại Việt Nam có thể chịu tác động từ sự suy giảm nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Campuchia.
