Sự bùng nổ của ngành xe điện đã đưa Trung Quốc trở thành quốc gia xuất khẩu ôtô lớn hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng quá nhanh cũng kéo theo một thách thức mới là thiếu tàu chuyên dụng chở ôtô (Roll-on/Roll-off - Ro-Ro), loại tàu được thiết kế để xe có thể tự lái lên xuống, giúp giảm thời gian và chi phí bốc dỡ.
Theo CarNewsChina, khi năng lực vận chuyển của đội tàu Ro-Ro rơi vào tình trạng quá tải, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển sang các phương án thay thế để không làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu.
Một trong những giải pháp đáng chú ý đến từ Leapmotor, hãng xe điện được Stellantis hậu thuẫn. Doanh nghiệp này sử dụng hệ thống Flat Rack (giá đỡ phẳng) do Cosco phát triển. Thay vì đưa xe lên tàu chuyên dụng, mỗi chiếc xe được cố định trên khung thép chuyên dụng rồi dùng cần cẩu đưa lên các tàu chở hàng thông thường.
Nhờ phương thức này, Leapmotor đã vận chuyển thành công hơn 1.800 ôtô sang Brazil, trước khi tận dụng hệ thống logistics của Stellantis để tiếp tục phân phối xe đến đại lý và khách hàng.
Không chỉ Flat Rack, vận chuyển bằng container cũng ngày càng được sử dụng phổ biến. Một container 40 feet có thể chứa từ 2-4 ôtô, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn mới đối với việc vận chuyển xe bằng đường biển. Giải pháp này được đánh giá linh hoạt hơn trong bối cảnh công suất tàu Ro-Ro chưa theo kịp nhu cầu.
Đáng chú ý hơn, Cosco còn cải tiến các tàu chở bột giấy đa năng trọng tải 62.000 DWT thành phương tiện có thể vận chuyển ôtô. Công ty phát triển hệ thống giá đỡ có thể gập lại, cho phép xe được lái lên khung, cố định, sau đó cẩu xuống khoang tàu và xếp chồng lên nhau.
Theo CarNewsChina, mỗi khung đỡ dài khoảng 14,6 m và có thể xếp tối đa 8 tầng, giúp một chuyến tàu chở được hơn 1.000 ôtô mà không cần sử dụng tàu Ro-Ro truyền thống. Ngoài ra, Cosco còn phát triển hệ thống V-Rack dành riêng cho xe thương mại và các dòng xe có kích thước lớn.
Dù nhiều giải pháp thay thế đang được áp dụng, tàu Ro-Ro vẫn giữ vai trò chủ lực trong chuỗi logistics của ngành ôtô. Trước nhu cầu ngày càng tăng, nhiều hãng xe đã quyết định tự xây dựng đội tàu riêng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các hãng vận tải.
Tiêu biểu là BYD, nhà sản xuất xe năng lượng mới lớn nhất thế giới, đã liên tục đưa vào hoạt động các tàu chở ôtô chuyên dụng nhằm phục vụ hoạt động xuất khẩu. Động thái này được xem là bước đi giúp doanh nghiệp chủ động hơn về chi phí và thời gian giao hàng.
Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang mở rộng vị thế trong ngành đóng tàu chở ôtô. Theo Chosun, ba tàu chở ôtô lớn nhất thế giới hiện nay với sức chứa 10.800 CEU đều do Hyundai Glovis (Hàn Quốc) vận hành nhưng được đóng tại các nhà máy thuộc Tập đoàn Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC).
Các chuyên gia cho rằng lợi thế lớn của Trung Quốc nằm ở khả năng sản xuất hàng loạt, chủ động chuỗi cung ứng linh kiện và mức giá cạnh tranh. Giá đóng tàu chở ôtô tại Trung Quốc được cho là thấp hơn khoảng 15-20% so với các xưởng đóng tàu Hàn Quốc, trong khi công nghệ loại tàu này đã tương đối tiêu chuẩn hóa.
Theo giới phân tích, sự gia tăng nhanh chóng của xuất khẩu ôtô, đặc biệt là xe điện, đang tạo động lực để Trung Quốc không chỉ dẫn đầu về sản lượng xe xuất khẩu mà còn dần chiếm ưu thế ở lĩnh vực đóng tàu và logistics hàng hải. Việc linh hoạt tận dụng tàu chở hàng, container hay tàu chở bột giấy cho thấy các doanh nghiệp nước này đang tìm mọi cách để duy trì chuỗi cung ứng trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển ôtô toàn cầu tiếp tục tăng cao.
