Sáng 22/10, sau khi nghe các tờ trình, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về 3 dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Phát biểu tại tổ Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lâm Thị Phương Thanh cơ bản thống nhất với 3 dự án luật và đề xuất một số nội dung liên quan trực tiếp đến lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành văn hóa, thể thao và du lịch.
Đề xuất dành quỹ đất cho rạp chiếu phim, không gian văn hóa
Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị bổ sung cơ chế ưu tiên bố trí quỹ đất cho phát triển thiết chế văn hóa, thư viện, điểm sinh hoạt công cộng trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt tại các khu đô thị và khu dân cư mới.
Theo Bộ trưởng, cần quy định rõ tỉ lệ, tiêu chí bố trí đất cho các công trình văn hóa. Dù chủ trương này đã được đề cập trong nhiều văn bản, việc triển khai trên thực tế chưa đáp ứng yêu cầu.
"Thực tế cho thấy, nhiều khu đô thị khi mới hình thành có thể được đánh giá về yêu cầu dành đất cho cây xanh, văn hóa và các mục đích công cộng. Tuy nhiên, khi xây dựng xong, người dân đi lại rất nhiều nhưng không thấy các không gian này, chủ yếu là nhà cửa san sát, tạo cảm giác bức bối về không gian", bà nói.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại tổ (Ảnh: Hữu Thắng).
Đề cập đến lĩnh vực điện ảnh, Bộ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết của hệ thống rạp chiếu phim đối với việc đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân và phát triển ngành công nghiệp điện ảnh. Theo bà, hiện nay, tại nhiều khu dân cư, số lượng rạp chiếu phim còn rất hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Bộ trưởng dẫn ví dụ tại một số địa phương, trong đó có Tp.HCM và một số tỉnh sau sắp xếp đã tận dụng các cơ sở nhà văn hóa dôi dư để cải tạo thành rạp chiếu phim. Những cơ sở này thu hút người dân đến xem phim và tham gia các hoạt động giải trí.
Từ thực tế trên, Bộ trưởng cho rằng cần thực hiện nghiêm túc các quy định về bố trí đất cho thiết chế văn hóa, đồng thời có cơ chế phù hợp để phát huy hiệu quả các cơ sở hiện có.
Một đề xuất khác của Bộ trưởng là ưu tiên sử dụng quỹ đất, trụ sở và cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước sau sắp xếp tổ chức bộ máy, cũng như đất thu hồi từ cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước cho mục đích phát triển thiết chế văn hóa, thư viện và không gian sinh hoạt cộng đồng.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho rằng, cần quy định rõ tỉ lệ, tiêu chí bố trí đất cho các công trình, không gian sinh hoạt cộng đồng (Ảnh: Ngọc Tân).
Bộ trưởng cho biết, theo khảo sát của Bộ, hiện chỉ có hơn 50% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đáp ứng yêu cầu về tiêu chí; còn gần 50% còn lại chưa đáp ứng.
Trong khi đó, quá trình hợp nhất, sáp nhập tổ chức bộ máy làm phát sinh nhiều cơ sở dôi dư, không còn phù hợp với việc bố trí địa điểm như trước. Vì vậy, theo Bộ trưởng, cần nghiên cứu phương án xử lý, nâng cấp và sử dụng những cơ sở này để bổ sung vào hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, đáp ứng nhu cầu của người dân.
Bộ trưởng cũng đề nghị bổ sung cơ chế ưu đãi cụ thể về miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với các cơ sở cung cấp dịch vụ phòng, chống bạo lực gia đình, bảo đảm đồng bộ với khung pháp luật.
Đề nghị bảo vệ di tích, di sản khi thực hiện lấn biển
Liên quan đến đất đai phục vụ phát triển du lịch, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Bộ đang đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch để báo cáo Quốc hội trong thời gian tới. Trong đó, có nhiều nội dung liên quan đến đất đai.
Theo Bộ trưởng, tại các khu du lịch, điểm du lịch, kể cả khu du lịch quốc gia, chỉ một phần diện tích được khai thác kinh doanh, phần còn lại cần duy trì cảnh quan và không gian mở. Do đó, nếu áp dụng đồng nhất một mức thuế đất đối với tất cả diện tích, chính sách có thể không tạo được động lực khuyến khích, thậm chí gây khó khăn cho hoạt động phát triển du lịch. Bộ trưởng đề nghị nghiên cứu vấn đề này.
Quang cảnh phiên họp tại tổ Hà Nội sáng 22/10 (Ảnh: Hữu Thắng).
Đối với hoạt động lấn biển, Bộ trưởng đề nghị bổ sung nội dung theo hướng bảo đảm phù hợp với quy định về sử dụng biển quy định tại Luật Di sản văn hóa. Đồng thời, bà đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định không làm ảnh hưởng, xâm hại đến yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di sản thiên nhiên, nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật về văn hóa.
Theo Bộ trưởng, các khu vực ven sông, ven biển có nhiều di tích lịch sử, văn hóa. Vì vậy, việc bảo vệ di sản cần được tính đến trong quá trình phát triển kinh tế biển, đặc biệt đối với các hoạt động lấn biển.
Đề nghị bổ sung quy định bảo vệ di sản trong Luật Nhà ở
Đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị bổ sung quy định yêu cầu việc xây dựng, sửa chữa, cải tạo nhà ở của cá nhân trong khu vực bảo vệ di tích, khu vực di sản thế giới, vùng đệm của khu vực di sản thế giới hoặc khu vực có khả năng tác động đến di tích, di sản thế giới phải thực hiện theo pháp luật về di sản văn hóa.
Bên cạnh đó, đối với quy định về cải tạo nhà ở, Bộ trưởng đề nghị bổ sung yêu cầu áp dụng pháp luật về di sản văn hóa đối với nhà ở là di tích, nhà ở thuộc danh mục kiểm kê di tích của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; nhà ở trong khu vực bảo vệ di tích, khu vực di sản thế giới, vùng đệm của khu vực di sản thế giới và nhà ở có khả năng tác động đến yếu tố gốc cấu thành di tích, cảnh quan văn hóa của di tích, di sản thế giới.
Theo Bộ trưởng, việc bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa các luật, đồng thời tăng cường thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ di sản. "Qua theo dõi thực tế, ngành văn hóa nhận thấy vi phạm trong những trường hợp này không phải là ít", bà nói.
Thu Huyền - Hữu Thắng
