Từng được kỳ vọng là "cú nổ" tiếp theo sau ChatGPT, công cụ tạo video bằng AI đầy hứa hẹn của OpenAI mang tên Sora đã bất ngờ bị đóng cửa. Quyết định này không chỉ đặt dấu chấm hết cho thương vụ tỷ USD với Disney mà còn hé lộ một thực tế nghiệt ngã: Trong cuộc đua AI, hào quang truyền thông không thể bù đắp cho những con số lỗ ròng hàng ngày.
Bài toán lợi nhuận
Chỉ mới vài tuần trước, Sam Altman còn xuất hiện tại các bữa tiệc hậu Oscar ở Los Angeles để quảng bá Sora cho các studio Hollywood. Thậm chí, một thỏa thuận lịch sử đã được đặt bút ký: Disney cam kết đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI, đổi lại là quyền sử dụng các nhân vật huyền thoại từ Marvel, Pixar hay Star Wars để người dùng tự tạo video trên Sora.
Thế nhưng, thực tế diễn ra như một bộ phim kinh dị đối với các giám đốc điều hành của Disney. Chưa đầy một giờ trước khi thông báo chính thức được đưa ra, họ mới được biết OpenAI sẽ dừng ứng dụng này và hủy bỏ mọi kế hoạch tích hợp video vào ChatGPT. Thương vụ 1 tỷ USD "bốc hơi", mối quan hệ giữa hai gã khổng lồ rơi vào trạng thái đóng băng.
Lý do đằng sau sự dứt khoát này của Sam Altman là gì? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Hiệu quả.
Mặc dù các bản demo của Sora trông có vẻ "thần thánh", nhưng dữ liệu thực tế lại kể một câu chuyện khác. Theo Sensor Tower, sau khi bùng nổ vào tháng 10/2024 với 4,8 triệu lượt tải xuống, con số này đã lao dốc không phanh. Đến tháng 2/2025, Sora chỉ còn 1,4 triệu lượt tải và chưa đầy 500.000 người dùng hoạt động vào tháng 3.
"Điều đáng chú ý nhất là sự sụt giảm diễn ra ngay cả khi Sora đang mở rộng sang các thị trường mới, vốn phải thúc đẩy tăng trưởng," bà Seema Shah, Phó chủ tịch bộ phận phân tích của Sensor Tower nói, "Lẽ ra bạn phải thấy một sự gia tăng. Ngay cả khi không còn ai ở Mỹ tải xuống nữa, thì theo lý thuyết vẫn phải có một sự tăng trưởng nào đó."
Nguồn tin từ tờ Wall Street Journal (WSJ) tiết lộ Sora đang "đốt" khoảng 1 triệu USD mỗi ngày. Quan trọng hơn, nó đang tiêu tốn một lượng tài nguyên tính toán (compute) khổng lồ, thứ được coi là "máu" của các phòng thí nghiệm AI.
Trong bối cảnh OpenAI đang ráo riết chuẩn bị cho đợt IPO dự kiến vào cuối năm nay, các nhà đầu tư bắt đầu mất kiên nhẫn với những dự án "làm cho vui" nhưng không sinh lời. OpenAI cần phải chứng minh họ có thể tạo ra lợi nhuận, hoặc ít nhất là giảm bớt mức lỗ.
Việc duy trì Sora, một sản phẩm đang dần bị các đối thủ như Google (Gemini) hay Kling (Trung Quốc) vượt mặt trở thành một "nhiệm vụ phụ" gây xao nhãng.
"Chúng ta không thể bỏ lỡ khoảnh khắc này vì bị xao nhãng bởi các nhiệm vụ phụ," ông Fidji Simo, Giám đốc điều hành mảng triển khai AGI của OpenAI (sau khi được chuyển từ vai trò CEO mảng ứng dụng), được cho là đã nói với nhân viên gần đây. "Chúng ta thực sự phải đạt được hiệu quả năng suất nói chung và đặc biệt là năng suất trên mặt trận kinh doanh." Điều đó đồng nghĩa với việc rút lui khỏi các dự án như Sora
Theo Trevor Harries-Jones, thành viên hội đồng quản trị tại Render Network Foundation, Sora vốn đã vật lộn để cạnh tranh trong ngành công nghiệp tạo video AI đầy khốc liệt.
"Tốc độ đổi mới và sự phong phú của các lựa chọn đồng nghĩa với việc gần như không có rào cản cạnh tranh và việc chuyển đổi giữa các công cụ là rất đơn giản," Harries-Jones nói với tờ The Verge . "Nếu mô hình của bạn không đứng đầu trong bất kỳ khía cạnh nào, rất khó để có được lượng người dùng đại chúng."
Hiện OpenAI đang thực hiện một bước chuyển mình quan trọng khi tập trung tối đa nguồn lực cho ưu tiên hàng đầu là Agentic AI thông qua một "siêu ứng dụng" mới có khả năng tự động thực hiện các tác vụ phức tạp như viết phần mềm, phân tích dữ liệu và đặt lịch du lịch.
Song song đó, dự án Spud sẽ dồn sức vào mô hình AI mới dành riêng cho lập trình và doanh nghiệp, phân khúc mà đối thủ Anthropic đang tạm chiếm ưu thế với Claude Code. Thay vì phục vụ nhu cầu giải trí của người dùng cuối, đội ngũ nghiên cứu Sora sẽ được điều chuyển sang mảng thế giới mô phỏng để thúc đẩy nghiên cứu robot và các mô phỏng vật lý trong thế giới thực.
Dù Sora có tuổi đời ngắn ngủi, nó đã để lại một di sản gây tranh cãi. Ông Sam Gregory, Giám đốc điều hành tại Witness, cho rằng Sora đã "bình thường hóa" một thế giới mà con người không còn tin vào những gì mình thấy. Từ những đoạn phim hài hước đến những hình ảnh xung đột giả mạo, Sora đã làm xói mòn niềm tin xã hội chỉ trong vòng 6 tháng.
Việc đóng cửa Sora có thể là một bước lùi về mặt truyền thông, nhưng lại là một bước tiến chiến lược về mặt kinh doanh. OpenAI đang chọn cách từ bỏ những "phù hoa" để tập trung vào những công cụ thực sự thay đổi cách con người làm việc.
Cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn thực dụng hơn bao giờ hết. Như Sam Altman đã viết trong bản ghi nhớ gửi nhân viên: "Chúng ta phải sẵn sàng thực hiện những sự đánh đổi khó khăn vì lợi ích chung của công ty". Sora chính là vật tế thần đầu tiên trong kỷ nguyên IPO của OpenAI.
*Nguồn: WSJ, The Verge
